PUBLICYSTYKA

Margaret Sanger była przekonana, iż "niższe rasy" są "ludzkimi śmieciami" i "zagrożeniem cywilizacji". Wierzyła, że "regeneracja społeczna" jest możliwa tylko pod warunkiem, iż rozgromi się̨ "złowróżbne siły hord nieodpowiedzialności i imbecylizmu".

Uważała działalność charytatywną i dobroczynną za "symptom złośliwej choroby społecznej", gdyż̇ zachęca do rozmnażania się̨ osób "upośledzonych, przestępczych i zależnych". Nawoływała do skończenia z "panowaniem chrześcijańskiej łaskawości" przez wyeliminowanie osób potrzebującyc wsparcia segregację i sterylizację "ludzkich chwastów". Jej największym marze niem było stworzenie rasy "czystej krwi".

Margaret Sanger zarówno przez przeciwników, jak i zwolenników opisywana jest jako osoba o nie zwykłej charyzmie, subtelnej, niewinnej urodzie i dogłębnym zaangażowaniu w głoszone idee. Jej wystąpienia były pełne pasji i absolutnej, niezmąconej wiary w niepodważalną słuszność swych racji. Połączenie tych cech z dodaniem szlachetnej retoryki: "dla dobra kobiet", "dla wyzwolenia kobiet", "dla wolności wyboru" zyskiwały jej wielu wielbicieli.

Organizacja Planned Parenthood jest dumna ze swej fundatorki i podkreśla jako swój cel kontynuację jej myśli. Dlatego warto zadać sobie pytanie: kim była Margaret Sanger i jakie idee głosiła? Jest to zadanie trudne, ponieważ̇ podstawowym źródłem, z którego korzystają współcześnie osoby opisujące życie pani Sanger, jest jej wysoce skonfabulowana Autobiografia. Na szczęście istnieje też szereg niezależnych źródeł informacji.

Ojciec sadysta i mentor

Margaret urodziła się̨ jako szóste z jedenaściorga dzieci 14 września 1879 roku w rodzinie patologicznej. Ojciec Michael Higgins w młodości brał udział w wojnie domowej i został odznaczony za wykorzystanie podstępu w celu ujarzmienia opornej ludności. Określał się̨ mianem wolnomyśliciela, co w praktyce przekładało się̨ na rzadkie dorywcze prace, z których dochód przepijał. Bił synów, "by zmężnieli", a żonę i córki traktował jak niewolnice. Szydził przy tym z religii katolickiej i wiary w Boga, którą próbowała przekazać dzieciom jego żona.(1)

Dzięki staraniom matki Margaret została ochrzczona w tajemnicy przed ojcem, jednak jej praktyki religijne skończyły się̨ wraz ze śmiercią mamy i wkrótce potem przejęła system wartości oraz moralność ojca.

W wieku lat 17 zaczęła uczyć się̨ w Claverack College, niewielkiej szkole koedukacyjnej o niewysokim poziomie nauki. Mimo niewielkich obciążeń akademickich, nie wywiązywała się̨ z nich, chodziła na wagary, nie odrabiała zadań domowych, a także porzuciła pracę, dzięki której mogła opłacić czesne. Wyrzucona ze szkoły podjęła na dwa semestry nauczanie w szkole dla imigrantów, jednak i to zajęcie ją zmęczyło.

W końcu złożyła podanie do małego lokalnego szpitala, gdzie rozpoczęła naukę, by otrzymać uprawnienia pielęgniarskie. Nigdy nie ukończyła szkolenia, a mimo konfabulacji zawartych w autobiografii jej obowiązki ograniczały się̨ do typowych zadań salowej zmiana prześcieradeł, opróżnianie nocników itp.

W końcu udało jej się̨ wyzwolić od konieczności pracy zarobkowej wyszła za mąż za dobrze sytuowanego architekta Williama Sangera. Ze związku tego urodziła troje dzieci wychowywanych przez obce, często przypadkowe osoby, podczas gdy sama zajmowała się̨ propagowaniem idei "wyzwolenia kobiet", promocją promiskuityzmu seksualnego, antykoncepcji, aborcji i eugeniki.

Od komunizmu do "wyzwolenia seksualnego"

Znudzona rolą pani domu Margaret zaangażowała się̨ wraz z mężem w działalność polityczną w wersji radykalnej uczęszczała na spotkania socjalistów, marksistów i komunistów. Będąc pod wrażeniem świeżo wydanej w USA lektury Kapitału Marksa, przystąpiła do partii socjalistycznej i zaczęła nawet organizować spotkania partyjne u siebie w domu. Jej szczególnym idolem w tym czasie był radykał Eugene Debs, pociągały ją zwłaszcza jego poglądy na "wyzwolenie seksualne kobiet", obejmujące poparcie dla sufrażystek, "wolności seksualnej" i metod "kontroli urodzin".

Choć mąż był zadowolony z zainteresowań żony, zaczął martwić się̨ pierwszymi symptomami rozpadu życia rodzinnego. Ich dom zamienił się̨ w miejsce spotkań partyjnych, a dzieci wciąż były pod opieką osób trzecich, gdyż̇ ich matka zajęta była działalnością polityczną.

W tym czasie Margaret zafascynowała się̨ postacią Emmy Gold man recydywistki, głoszącej m.in. konieczność stosowania przemocy w celu wyzwolenia klasy robotniczej, a także podobnie jak Sanger zdecydowanej zwolenniczki promiskuityzmu seksualnego i kontroli urodzin. Ta ostatnia fascynacja spowodowała zdecydowany opór męża, tym bardziej że żona odmówiła "wypełniania obowiązku małżeńskiego", jednocześnie proponując za to układ akceptacji stosunków pozamałżeńskich.

W tej sytuacji William podjął próbę ratowania rodziny, zabierając żonę i dzieci na długie wakacje do Cape Cod. Jednak po powrocie do Nowego Jorku żona zaangażowała się̨ w działanie związku Robotników Przemysłowych Świata (Industrial Workers of the World), którego zamiarem było przeprowadzenie rewolucji robotniczej. Tu po raz pierwszy ujawnił się̨ talent Margaret, która swym zaangażowaniem zdołała na tyle poruszyć serca szeregu przemysłowców i innych znaczących osobistości, że nawet prezydent Taft wyraził swoje poparcie dla żądań robotników.

Niebezpieczeństwo rewolucji zostało zażegnane, choć IWW organizowało jeszcze później wiele demonstracji, strajków i sabotaży. Równocześnie Margaret rozpoczęła działalność publicznego propagowania "wolnego seksu" i kontroli urodzin, prowadząc w "New York Cali" rubrykę Co każda dziewczyna powinna wiedzieć, a także popularyzując ten temat podczas spotkań w salonie Mabel Dodge, co znalazło takie oto miejsce we wspomnieniach gospodyni: "Wprowadziła nas w zagadnienie kontroli urodzin, a także innych rzeczy związanych z seksem, co stało się̨ jej pasją. To było tak, jakby została mniej lub bardziej arbitralnie wybrana przez jakąś siłę, by głosić nową ewangelię nie tylko wiedzy seksualnej dotyczącej poczęcia, lecz wiedzy seksualnej w zakresie kopulacji i jej wrodzonej wartości. Była pierwszą osobą, którą spotkałam, która była tak otwartą i żarliwą propagatorką radości cielesnych"(2).

Rozpad małżeństwa i "wolny seks"

Mąż podjął kolejną próbę ratowania małżeństwa, tym razem biorąc żonę z dziećmi do Paryża, skąd Margaret uciekła, zabierając dzieci z powrotem do Nowego Jorku. ponieważ̇ potrzebowała pieniędzy, zaczęła wydawać "The Woman Rebel" ośmiostronicową gazetkę ze sloganem NO GODS NO MASTERS, czyli "Bez bogów, bez panów", reklamowaną jako dzieło buntowniczej myśli.

W pierwszym numerze małżeństwo określone zostało mianem "zdegenerowanej instytucji", kapitalizm "niemoralnej eksploatacji" a czystość seksualna "obscenicznej pruderii". W kolejnym artykule pt. Powinność kobiety pisała, że buntownicza kobieta powinna "patrzeć całemu światu w twarz z przekazem «idź do diabła» w oczach"(3). Następny tekst zapewniał: "Zbuntowana kobieta żąda następujących praw: prawa do bycia leniwą, prawa do bycia samotną matką, prawa do niszczenia... i prawa do miłości"(4).

W późniejszych wydaniach pojawiały się̨ artykuły dotyczące antykoncepcji, "wyzwolenia seksualnego", konieczności rewolucji społecznej i obrony zamachów w imię "słuszności społecznej". Rezultatem publikacji było aresztowanie Margaret Sanger za pogwałcenie prawa federalnego (tzw. Comstock Laws). Comstock Laws zostały uchwalone w roku 1873. Ich zadaniem było powstrzymanie przysyłania z Europy i dystrybucji materiałów "obscenicznych i lubieżnych" zwłaszcza pism porno graficznych i erotycznych kart pocztowych, które zalewały wtedy Stany Zjednoczone.

Ponieważ̇ Sanger za dystrybucję treści obscenicznych i lubieżnych groziło do pięciu lat więzienia, umieściła swoje dzieci u znajomych i ze sfałszowanym dzięki wsparciu swych socjalistycznych przyjaciół paszportem uciekła do Anglii. Jako ostatni krok przed opuszczeniem USA wyprodukowała i rozdystrybuowała sto tysięcy egzemplarzy broszurki pt: Family Limitation (5) (Ograniczenia rodziny). Dotyczyła ona antykoncepcji, jednak zawierała szereg niebezpiecznych dla zdrowia i życia kobiet rekomendacji, jak np. stosowanie "ziołowych środków o działaniu aborcyjnym" czy płukanie pochwy lizolem i dwuchlorkiem rtęci". Zalecała też, by nie próbować naturalnych metod regulacji poczęć, ponieważ̇ "zostało udowodnione, że kobieta może począć w każdym momencie cyklu"(6).

Neomaltuzjanizm i eugenika

W Anglii Sanger spędziła ponad rok, czego najważniejszym skutkiem było znalezienie modnych "naukowych" uzasadnień dla swego światopoglądu oraz nawiązanie seksualnych kontaktów z wieloma sławny mi postaciami tego czasu. Zapoznała się̨ też z entuzjastami dzieł Tomasza Malthusa oraz teorii eugeniki.

Według teorii maltuzjańskiej zasoby żywności na Ziemi zwiększają się̨ w postępie arytmetycznym, podczas gdy populacja wzrasta w postępie geometrycznym. W związku z tym Malthus proponował prowadzenie takiej polityki społecznej, by spowodować ograniczenie licz by ludzi. Przede wszystkim zalecał ograniczenie rozmnażania się̨ osób, które uważał za niewartościowe biednych, chorych, i "ułomnych umysłowo" (feeble-minded). Potępiał też działalność charytatywną i filantropię jako sprzyjające rozmnażaniu się̨ nieproduktywnych warstw społecznych.

Neomaltuzjańczycy popierający eugenikę (7) wierzyli, że cywilizacja zachodnia, by przetrwać, musi wyeliminować ludzi biednych oraz niepełnosprawnych fizycznie i umysłowo za pomocą przymusowej aborcji, sterylizacji i eutanazji. Główną ich tezą (przyświecającą później polityce rasowej nazistów) była konieczność wyeliminowania "zanieczyszczeń rasowych" rasy aryjskiej i "reinżynieria ewolucyjnego rozwoju człowieka".

Co niezwykle ciekawe i przygnębiające, choć model maltuzjański został już̇ dawno obalony jako nienaukowy, a dane statystyczne wykazują wręcz, że świat cywilizacji zachodniej wymiera (8), teoria nadal ma wielu zwolenników, a nawet coraz bardziej rozpowszechnia się̨ w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej.

Oczywistym dowodem jest obowiązujące niemal wszędzie w ramach "cywilizacji zachodniej" prawo zezwalające na zabicie dziecka poczętego, o ile istnieje podejrzenie o chorobę. Widać to też po tendencji do legalizowania "niedobrowolnej eutanazji", czyli mówiąc wprost zabijania osób na tyle niesprawnych, że nie mogą̨ przeciw temu zaprotestować, w tym noworodków, u których stwierdzono wady rozwojowe (9).

Dla Margaret Sanger neomaltuzjanizm i eugenika ukazały się̨ jako doskonałe naukowe uzasadnienia jej wizji "wyzwolenia seksualnego" i "regulacji urodzin". Sprzyjały temu znajomości, które nawiązała w Anglii z takimi postaciami, jak Herbert George Wells, George Bernard

Shaw, Arnold Bennett, Arbuthnot Lane czy Norman Haire. Byli to nie tylko jej towarzysze rozmów, lecz jak to się̨ współcześnie mówi "partnerzy seksualni".

W okresie tym związała się̨ także z kontrowersyjnym Havelockiem Ellisem, autorem niemal 50 książek popularyzujących różne perwersje seksualne. Doświadczana przez niego impotencja kierowała jego zainteresowania w kierunku bardzo egzotycznych przyjemności zmysłowych. Dla swych przyjaciół zafascynowanych maltuzjanizmem i eugeniką organizował orgie seksualne i eksperymentował z meskaliną. W oczach Margaret jawił się̨ jako współczesny święty. Podziwiała zarówno jego radykalną ideologię pochwalającą różnorodne praktyki seksualne, jak i niecodzienne zachowania seksualne (10)".

Razem opracowali strategię PR, pozwalającą na powrót Sanger do USA i zbudowanie tam odpowiedniego wizerunku publicznego. Przede wszystkim postanowili stonować jej zdecydowanie proaborcyjną postawę, skupiając się̨ bardziej na antykoncepcji i zastąpić źle kojarzącą się̨ marksistowską retorykę terminologią eugeniki. Margaret postanowiła też zająć się̨ swymi dziećmi (od roku porzuconymi w USA), by poprawić własny wizerunek.

Precz z dobroczynnością i filantropią

Dzięki konsekwentnemu wprowadzeniu strategii w życie Margaret, po powrocie do USA udało się̨ odzyskać sympatię publiczną i doprowadzić do odstąpienia od oskarżeń pod jej adresem. Jeździła po Stanach, popularyzując nowe eugeniczne oblicze idei "kontroli urodzin", a następnie otworzyła nielegalną klinikę "kontroli urodzin" w dzielnicy Nowego Jorku Brownsville, będącej miejscem osiedlania się̨ nowych emigrantów: Słowaków, Litwinów, Włochów i Żydów. Jej celem w krucjacie "ocalenia planety" stali się̨ "nieprzystosowani" (unfit) (11)".

Niezrażona wyrokiem skazującym ją na 30 dni więzienia za rozpowszechnianie obscenicznych materiałów i przeprowadzanie szkodliwych zabiegów medycznych, założyła organizację Birth Control League (Liga Kontroli Urodzin) i zaczęła wydawać magazyn "The Birth Control Review". Z jednej strony jej działalność spotkała się̨ z krytyką takich osobistości, jak katolicki reformator społeczny John Ryan czy były prezydent Theodore Roosvelt, z drugiej zaś strony poparcia finansowego i pisarskiego udzielali jej wpływowi przyjaciele związani z ruchami socjalistycznymi i eugenicznymi. W "The Birth Control Review" publikowali artykuły m.in. H.G. Wells, Pearl Buck, Julian Huxley, Karl Menninger, Havelock Ellis i Harry Emmerson.

W 1922 roku Sanger zorganizowała międzynarodową konferencję na temat kontroli urodzin oraz wydała książkę pt. Pivot of Civilization, gdzie na 284 stronach nawoływała do zaprzestania działań charytatywnych, a także postulowała segregację "idiotów, niezdolnych i niedostosowanych", a także sterylizację "genetycznie niż̇szych ras" (12).

W rozdziale O okrucieństwie dobroczynności pisała: "Nawet jeśli zaakceptujemy zorganizowaną dobroczynność i zagwarantujemy, by działała najlepiej jak jest w stanie, pozostaje ona przedmiotem poważniejszej krytyki. Ma bowiem w sobie podstawowy i nieuleczalny defekt. Każdy jej sukces, skuteczność, niezbędność dla porządku społecznego są̨ zarzutami, na które nie ma odpowiedzi. Zorganizowana dobroczynność jest symptomem złośliwego raka społecznego. Te rozległe, złożone, powiązane ze sobą organizacje, mające na celu kontrolę i zapobieganie rozprzestrzenianiu się̨ nędzy i wszystkich zagrożeń wytryskujących z tej złowróżbnie płodnej gleby, są̨ najpewniejszym znakiem, że nasza cywilizacja hodowała, hoduje i uwiecznia nieustannie wzrastającą liczbę osobników ułomnych, przestępczych i zależnych. Mój krytycyzm zatem nie odnosi się̨ do braku sukcesu filantropii, lecz raczej do jej sukcesu. Zagrożenia te są̨ wbudowane w założenia humanitaryzmu i altruizmu zagrożenia, które wyprodukowały dziś́ pełen plon ludzkich śmieci" (13).

Wyrwać ludzkie chwasty

Niemal wszyscy przyjaciele, towarzysze i kochankowie Margaret byli zwolennikami eugeniki. Dla przykładu: w "The Birth Control Review" publikował artykuły osławiony Ernst Rudin profesor psychiatrii, zaangażowany w propagowanie w hitlerowskich Niemczech idei eugeniki negatywnej i zasad "higieny rasowej" (Rassenhygiene) uśmiercania osób niepełnosprawnych umysłowo i fizycznie, Żydów i Słowian oraz przymusowej sterylizacji i aborcji tych grup ludzkich, czego wielkim finałem były Akcja T4 i Holokaust.

Margaret Sanger była przekonana, iż "niż̇sze rasy" (inferior races) są̨ rzeczywiście "ludzkimi śmieciami" (human waste) i "zagrożeniem cywilizacji" (menance to civilisation). Wierzyła, że "regeneracja społeczna" (social regeneration) jest możliwa tylko pod warunkiem, że rozgromi się̨ "złowróżbne siły hord nieodpowiedzialności i imbecylizmu" (sinister forces of the hordes of irresponsibdity and imbecility). Uważała dobroczynność za "symptom złośliwej choroby społecznej" (symptom of a malignant social disease), gdyż̇ zachęca do rozmnażania się̨ osób "upośledzonych, przestępczych i zależnych" (defective, delinąuents, dependants). Nawoływała do skończenia z "panowaniem chrześcijańskiej łaskawości" (reign of Christian benevolence) przez wyeliminowanie osób potrzebujących wsparcia segregację i sterylizację "ludzkich chwastów" (human weeds). Jej największym marzeniem było stworzenie rasy "czystej krwi" przez zachęcanie, by rodziło się̨ "więcej dzieci od przystosowanych, mniej od nieprzystosowanych" (more children from the fit, and less from the unfit) (14).

Obrońcy Margaret Sanger uważają, że choć wszystkie te sformułowania rzeczywiście pojawiały się̨ wielokrotnie w "The Birth Control Review" oraz w różnych pismach autorki, to przecież czasem były to cytaty z innych osób, czasem zdania wyrwane z kontekstu, czasem słowa użyte w znaczeniu ironicznym, więc niesprawiedliwością jest streszczać jej naukę w ten sposób. Zacytujmy zatem słowa samej guru "świadomego macierzyństwa".

Początek rozdziału pt. Podłość tworzenia dużych rodzin: "Najpoważniejszym złem naszych czasów jest zachęcanie do tworzenia dużych rodzin. Najbardziej niemoralną praktyką dnia dzisiejszego jest płodzenie zbyt wielu dzieci" (15). Z kontekstu wynika, że "zbyt dużo dzieci" rozpoczyna się̨ od trojga.

Zakończenie artykułu pt. Dlaczego kliniki kontroli urodzin w Ameryce?: "Wysiłek w kierunku rasowego rozwoju, podejmowany na co dzień przez personel medyczny, pracowników społecznych oraz różne instytucje dobroczynne i instytucje państwowe dla fizycznie i mentalnie upośledzonych, jest w praktyce zmarnowany. Wszystkie te starania są̨ odwlekaniem problemu w czasie. Będą odwlekać problem w czasie, dopóki personel medyczny nie uzna faktu, że wzbierający zalew upośledzonych przytłacza to wszystko, co owe agencje mogą̨ zrobić dla społeczeństwa. Będą kontynuować odwlekanie problemu w czasie, póki nie dojdą do źródła tych destruktywnych warunków i zastosują środek zasadniczy. Tym środkiem jest kontrola urodzin" (16). Kontrola ta rozumiana jest jako przymusowa sterylizacja i aborcja dla "nieprzystosowanych".

Inny cytat, obrazujący postawę "Anioła Śmierci" wobec rodzin wielodzietnych, czyli mających więcej niż̇ dwoje, troje dzieci, to słynne zdanie: "Najbardziej miłosierną rzeczą, jaką duża rodzina może zrobić dla swych dzieci, to zabić je"1 (17).

Faktem jest też, że jako twórczyni i redaktor "The Birth Control Review" Margaret Sanger miała przez cały czas istnienia pisma decydujący głos w sprawie publikowanych w nim artykułów. Wiele o charakterze tego periodyku mówi fragment jednego z zamieszczonych w nim tekstów: "Mamy zróżnicowaną, błazeńską grupę, od wesołkowatych, beztroskich kretynów, którzy nie potrafią inteligentnie planować, a nawet oszukiwać, do zgrzybiałych idiotów, chytrych paranoików, nędznych epileptyków, moralnych imbecyli, chronicznych kryminalistów z wrodzonym skażeniem, a nawet leniwców. Jakie ponosimy tego koszty, w zasobach, w pracy,w nędzy? muszą̨ zostać wyeliminowani. Imperatywem eugeniki jest kontrola urodzin. Jednostki upośledzone muszą̨ zostać wysegregowane, wysterylizowane, a bardziej bystrzy mogą̨ nauczyć się̨ metod antykoncepcji. Powinno zabronić się̨ im żenić, jako wyraz woli społeczeństwa, że ich dzieci nie są̨ chciane. Wszelkimi dostępnymi środkami ten strumień ludzkich śmieci musi być́ wymieciony z tygla" (18).

Higiena rasowa i projekt Czarnuch

Pismo później przekształcone w "Planned Parenthood Review" regularnie i otwarcie publikowało rasistowskie artykuły w duchu neomaltuzjańskiej eugeniki. Dla przykładu w 1920 roku zamieściło pochlebną recenzję faszyzującej i rasistowskiej książki The Rising Tide of Color Against White World-Supremacy (Wzbierająca fala kolorowych przeciw supremacji świata białych) Lothropa Stoddarda. Wstępniak w numerze wrześniowym z roku 1923 nawoływał do restrykcji wobec imigrantów ze względu na kryteria rasowe.

W kwietniu 1932 roku pismo przedstawiło plan pokojowy Margaret Sanger (Plan for peace), nawołujący do przymusowej sterylizacji, obowiązkowej segregacji i reedukacyjnych obozów koncentracyjnych dla "dysgenicznego inwentarza" (dysgenic stock).

W kwietniu 1933 roku periodyk opublikował szokujący artykuł Ernsta Riidina: Sterylizacja eugeniczna: pilna potrzeba (Eugenie sterilization: An Urgent Need), a w czerwcu 1934 roku tekst Leona Whitney'a Selektywna sterylizacja (Selective sterylization), wychwalający programy "oczyszczania rasy" w Trzeciej Rzeszy, poprzedzające Holocaust.

Nazistowscy uczeni z hitlerowskich Niemiec pisywali teksty do czasopisma Margaret Sanger, a działacze kierowanej przez nią Ligi Kontroli Urodzeń jeździli do Trzeciej Rzeszy, gdzie uczestniczyli w posiedzeniach są̨du Najwyższego, przyjmującego rasistowskie ustawy. Po powrocie do USA głosili w zachwycie, że prawo do sterylizacji "w sposób naukowy i humanitarny pozwala na to, by ze szczepu germańskiego usuwać z korzeniami wszelkie najgorsze domieszki" (19).

Aby ukazać sprawę "higieny rasowej" w odpowiednim świetle, należy też wspomnieć, jakie kategorie ludzi były przez Margaret Sanger zaliczane do "ras dysgenicznych", nieprzystosowanych. Chodziło o Latynosów, Żydów, Murzynów, Indian czy Słowian, a zwłaszcza Polaków, z czasem też o "fundamentalistów" i katolików (20).

W 1939 roku Sanger zapoczątkowała osławiony "Projekt Czarnuch" (21). W skrócie chodziło o przekonanie Afroamerykanów, by ograniczyli rozmnażanie się̨ (środkami już̇ wcześniej opisanymi).

Po części dokonano tego dzięki przekonaniu murzyńskich duchownych chrześcijańskich o pozytywnych skutkach promocji antykoncepcji. Margaret Sanger, która przyjmowała zaproszenia na wygłaszanie pogadanek dla Ku Klux Klanu, jednocześnie występowała w wielu chrześcijańskich kościołach, nie tylko za przyzwoleniem, lecz nawet na zaproszenie duchownych.

Kampania zapoczątkowana w społecznościach murzyńskich w roku 1939 okazała się̨ "wielkim sukcesem", trwającym do dnia dzisiejszego. Dane z roku 2006 ukazują, że na 1 200 000 aborcji wykonanych w Stanach Zjednoczonych aż 683 294 (czyli 56 procent) dotyczyło Afroamerykanów, choć populacja ta stanowi zaledwie około 15 procent obywateli USA (22).

Wolność od wartości

Rok 1925 był dla Sanger bardzo owocny. Zorganizowała między narodową konferencję poświęconą neomaltuzjanizmowi oraz kontroli urodzin. Uczestnicy imprezy (23) przyjęli członkostwo Międzynarodowej Federacji Lig Neomaltuzjańskich (International Federation of Neo-Malthusian Leagues), a wielu z nich było członkami Międzynarodowego Stowarzyszenia Eugeniki (International Eugenics Society). Federacja, która zmieniła nazwę na Planned Parenthood dopiero w latach czterdziestych XX wieku (24), prężnie rozwijała się̨, dzieląc swe zasoby i biura z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Eugeniki.

Jednym z podstawowych warunków członkostwa w Federacji było uczynienie swym priorytetem "legalnej dostępności do aborcji na żądanie".

Jeden z liderów organizacji Malcolm Potts pisał: "Faktem jest, że żaden naród na ziemi nie jest w stanie kontrolować płodności bez aborcji. W USA przeprowadzanych jest 1,5 miliona aborcji w ciągu roku. Dlaczego spodziewamy się̨, że np. w Indonezji będzie lepiej? Niezależnie od tego, jak dobra jest metoda, nie będziemy mieć́ adekwatnej kontroli płodności tylko z pomocą antykoncepcji. Musimy dodać sterylizację i aborcję" (25).

Lokalne filie federacji zostały zobligowane do wywierania wpływu na rządy państw w kierunku wprowadzenia przymusowej sterylizacji eugenicznej i limitów urodzin. Jako środki prawne proponowano wprowadzenie "podatku od dzieci", "redukcję lub eliminację publicznej opieki medycznej, stypendiów szkolnych, mieszkań komunalnych, subsydiów dla rodzin z więcej niż̇ dopuszczalną liczbą dzieci", a nawet "przymusowe sterylizacje i aborcje".

W latach późniejszych rezultatem tej ideologii był zachwyt Planned Parenthood nad brutalną polityką "jednego dziecka" w Chinach i związaną z nią przymusową sterylizacją i aborcją. To, co dzieje się̨ obecnie w ChRL, jest zresztą realizacją postulatów Margaret Sanger, która oficjalnie proponowała, by rodzice, jeśli chcą mieć́ dziecko, składali do władz odpowiednie podanie, "tak jak imigranci, którzy muszą̨ składać podanie o wizę" (26).

Jeszcze jednym z dokonań Międzynarodowej Federacji Lig Neomaltuzjańskich było zobligowanie swych członków do promowania "wolnych od wartości" (value-free) programów edukacji seksualnej w szkołach.

Akcja ta współcześnie także odnosi wielkie sukcesy, np. w szkołach podstawowych, gdzie uczy się̨ dzieci technik uprawiania seksu, w tym seksu homoseksualnego, z wykorzystaniem materiałów pornograficznych, a także dostarcza się̨ im szerokiej wiedzy o środkach anty koncepcyjnych, co jest praktyką wielu państw "kultury zachodniej".

Organizacja wspiera też nielegalne aborcje w krajach, w których nadal obowiązuje prawo uznające ją za zabójstwo człowieka i przestępstwo (np. na Filipinach). Co więcej, nawet dziś́ International Planned Parenthood Federation nawołuje do działalności przestępczej:

"Stowarzyszenie Planowania Rodziny i inne organizacje pozarządowe nie powinny wykorzystywać braku prawa lub istnienia niekorzystnego prawa jako wymówki dla braku działania: działanie poza prawem, a nawet z jego pogwałceniem, jest częścią procesu stymulowania zmiany" (27).

Upadek Trzeciej Rzeszy i dyskredytacja pojęcia eugeniki zmusiły Margaret Sanger do korekty wizerunku publicznego organizacji. Najważniejszym krokiem było pozbycie się̨ skojarzenia z nazistowską propagandą, stąd zmiana nazwy na Planned Parenthood Federation of America, czyli "Amerykańska Federacja Planowania Rodziny". Nie była to jedyna zmiana. Promocji "nowej" federacji towarzyszyła kampania PR, kładąca nacisk na patriotyzm, osobisty wybór i wartości rodzinne. Kolejny raz ta lent Margaret przyniósł spodziewane efekty. Niezmordowana kobieta składała kolejne wnioski o granty, dofinansowania i dotacje, wykorzystywała swe kontakty towarzyskie i seksualne. Jej działania doprowadziły do rozkwitu organizacji.

Małżeństwo jak kontrakt

Ponieważ̇ działalność Margaret Sanger wkraczała głęboko w sferę prywatności człowieka, a taką jest bez wątpienia dziedzina ludzkiej seksualności i płodności, warto przyjrzeć się̨ osobistemu życiu amerykańskiej aktywistki.

Jak wiemy, małżeństwo Sangerów rozpadło się̨ dawno temu, a podczas jednej z jej długotrwałych nieobecności córka zachorowała i zmarła na zapalenie płuc. Synowie wychowywani byli przez obce osoby. Margaret mimo więdnącej urody angażowała się̨ w kolejne przygody seksualne z różnorodnymi partnerami, interesowała się̨ też wschodnią medytacją, teozofią i okultyzmem.

Jedną z osób zafascynowanych jej postacią był multimilioner Noah Sleg, prezes Three-In-One Oil Company, który nalegał na małżeństwo. Fascynacja jego była na tyle silna, że zgodził się̨ na podpisanie kontraktu, zgodnie z którym Margaret miała w domu męża własne mieszkanie z osobnym wejściem i osobistymi służącymi, gdzie mogła bez zgody i wiedzy męża zapraszać swoich "przyjaciół". Mąż musiał ją każdorazowo uprzedzić telefonicznie o chęci spotkania czy zjedzenia wspólnie obiadu.

Jednocześnie jej zaangażowanie w promocję rozwiązłości seksualnej było tak wielkie, że nawet w podeszłym wieku namawiała swą szesnastoletnią wnuczkę do uprawiania seksu, opowiadając jej, że współżycie okaże się̨ dla niej dobre, jeśli będzie w tym "szczera", a wskazane jest uprawianie seksu trzy razy dziennie (28).

Dla Planned Parenthood Margaret była zarówno wielkim wybawieniem, jak i zagrożeniem. Zdobywała ogromne fundusze od różnych instytucji i osób prywatnych, w tym męża multimilionera, lecz jednocześnie trwoniła je, np. na osobiste ekstrawaganckie przyjemności. Towarzyszyły temu problemy osobiste alkoholizm i narkomania, a także kilkukrotne usunięcie z zarządu Planned Parenthood (kilkukrotne, ponieważ̇ bez jej ta lentu PP nie potrafiło przetrwać, była więc przyjmowana na nowo) (29). Sanger zmarła 6 września 1966 roku w wieku 87 lat.

Rasizm not dead

"Margaret Sanger, założycielka Planned Parenthood, jest jednym z wielkich bohaterów naszego ruchu" możemy przeczytać na oficjalnej stronie internetowej organizacji, wraz z deklaracją kontynuowania jej heroicznej walki. Informacje o "heroinie" zamieszczone na stronie internetowej PP są̨ strasznie okrojone, brakuje nawet podstawowych informacji o Lidze Kontroli Urodzin czy Międzynarodowej Federacji Lig Neomaltuzjańskich, z których tak bardzo była dumna sama Sanger. Ba, brakuje nawet informacji o dacie powstania Planned Parenthood, choć uważny czytelnik znajdzie informację, że organizacja działa "od ponad 90 lat", co wskazywałoby na identyfikację z neomaltuzjańską i rasistowską Ligą Kontroli Urodzin.

Czy PP kontynuuje ideologię Sanger? Strona internetowa organizacji zapewnia, że ich celem jest:

  • zapewnienie wszystkim kobietom swobodnego dostępu do aborcji na żądanie (Abortion Issues),
  • promocja edukacji seksualnej dla nieletnich, pokrywającej "wszystkie zakresy seksualności" a więc techniki uprawiania seksu zarówno heteroseksualnego jak i homoseksualnego, wszystkie metody antykoncepcji,
  • promocja aborcji jako środka "planowania rodziny", a także walka o wyeliminowanie programów promujących naturalne metody planowania rodziny, jak i czystość i wierność seksualną (Sex Education Issues),
  • zapewnienie niepełnoletnim nastolatkom aborcji bez konieczności poinformowania ich rodziców (Medical Privacy Issues),
  • promocja rozdawnictwa prezerwatyw w celu "zapobiegania chorobom wenerycznym i AIDS" (STDs & HW/AIDS Issues),
  • lobbing polityczny w celu zapobieżenia jakimkolwiek zmianom legislacyjnym prowadzącym do ochrony życia matki i dziecka (Take Political Actiori).

W zakresie ideologii rasistowskiej organizacja także wiernie kontynuuje dzieło swej fundatorki. Dla organizacji pro-life nigdy nie było to tajemnicą, jednak dopiero akcja studentów z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles z początku roku 2008 dostarczyła materiału jednoznacznie na to wskazującego. Studenci nagrali szereg rozmów z pracownikami PP w stanach Idaho i Ohio, wykazując ich akceptację dla rasistowskich motywów aborcji.

Oto fragment rozmowy "dotacyjnej":

  • Aktor: Chciałbym zaznaczyć, że chcę wspomóc aborcję dla grupy mniejszościowej. Czy to będzie możliwe?
  • Pracownik Planned Parenthood: Oczywiście.
  • A: Jak na przykład społeczność murzyńska?
  • PP: Oczywiście.
  • A: Czyli mógłbym sponsorować aborcję czarnego dziecka, czy tak? PP: Oczywiście, jeżeli chce pan zaznaczyć, że pański dar ma być́ wykorzystany dla wspomożenia Afroamerykanki w trudnej sytuacji, oczywiście w ten sposób oznaczymy Pańską dotację.
  • A: Świetnie, ponieważ̇ naprawdę̨ martwię się̨ tzw. akcją afirmatywną i nie chcę, by moje dzieci były w gorszym położeniu niż̇ czarne dzieci. Ja mam dziecko i tę dotację chcę złożyć w jego imieniu.
  • PP: Oczywiście.
  • A: My, hm, po prostu uważamy, że im mniej czarnych dzieci, tym lepiej.
  • PP: To zrozumiałe, to zrozumiałe (śmiech).

Ten śmiech, śmiech z zabijanego życia, śmiech Margaret Sanger zza grobu, rozbrzmiewa dziś́ na całej kuli ziemskiej. Jak pisze George Grant, to właśnie amerykańska działaczka jest odpowiedzialna za uśmiercenie 30 milionów dzieci w USA i dwóch miliardów na całym świecie.

BOGNA BIAŁECKA - artykuł ukazał się we "Fronda" nr 47/2008 s. 290-310

(1) A. Stern, The Margaret Sanger Story, Westport, Corm., 1975; J. Killarney, Fulcrum of Vision, New York 1956.
(2) H. Schwartz, Margaret Sanger: A Biography, New York 1968, s. 48.
(3) A. Gringer, The Sanger Corpus: A Study in Militancy, Lakeland 1974, s. 477.
(4) Tamże, s. 481.
(5) M. Sanger, Family Limitation, New York 1914.
(6) Tamże, s 5.
(7) Eugenika termin wprowadzony przez Francisa Galtona, pod wpływem darwinowskiej teorii ewolucji i "przetrwania najsilniejszego" obejmował tzw. eugenikę pozytywną, zachęcającą do częstszego reprodukowania się osobników "najbardziej wartościowych", oraz eugenikę negatywną, zniechęcającą do reprodukcji osobniki "bezużyteczne". Neomaltuzjańczycy byli zdania, że zniechęcanie jest nieskuteczne, dlatego należy przymusem ograniczać rozmnażanie się niepożądanych grup.
(8) Raport UE The Evolution ofthe Family in Europe 2008.
(9) Doskonałym przykładem, na ile neomaltuzjanizm zakorzenił się w sposobie myślenia "zwykłego człowieka", jest uznawanie przez wielu ludzi za oczywiste, że należy zabijać dzieci w płodowej fazie życia, o ile istnieje zagrożenie, że narodzą się niepełnosprawne. Neomaltuzjanizm wbudowany jest nawet w prawo polskie, dopuszczające np. aborcję dzieci z zespołem Downa.
(10) P. Johnson, A History ofthe English People, New York 1985, s. 276.
(11) L. Gordon, Womans Body, Womans Right, New York 1974, s. 204.
(12) M. Sanger, The Pivot of Civilization, New York 1922.
(13) Tamże, s.108.
(14) Ostatni cytat, przypisywany Margaret Sanger, jest w rzeczywistości pod sumowaniem jej artykułu: Why Not Birth-Control Clinics in America?, dokonanym przez redaktorów pisma "American Medicine", w którym się on ukazał. Pod sumowanie na tyle trafne, że weszło na stałe do opisu ideologii Magaret Sanger.
(15) M. Sanger, Woman and the New Race, cyt. za: http://www.bartleby.com/ Great Books Online.
(16) M. Sanger, Why Not Birth-Control Clinics in America?, cyt. za: http://www.bartleby.com/ Great Books Online.
(17) M. Sanger, Women and the New Race.
(18) A. Blount, Large Families and Humań Waste, "Birth Control Review", II, Nr 9, Sep. 1918, s. 3.
(19) R. Marshall, Ch. Donovan, Blessed are the Barren, San Francisco 1991, s. 277.
(20) L. Gordon, dz. cyt., s. 332.
(21) Czasem spotykany polski przekład terminu Negro Project, "projekt murzyński" jest określeniem bardzo eufemistycznym, nie oddaje pejoratywności określenia negro w j. angielskim.
(22) Facts on Induced Abortion in the United States, Alan Guttmacher Institute (AGI), styczeń 2008.
(23) W konferencji uczestniczyli obywatele następujących krajów: Francja, Holandia, Anglia, Norwegia, Austria, Węgry, Niemcy, Belgia, Hiszpania, Szwecja, Szwajcaria, Włochy, Portugalia, Indie, Południowa Afryka, Rosja, Meksyk, Kanada, Japonia i Chiny.
(24) Ruch ten był wynikiem chęci zatarcia związku federacji z eugeniką zdyskredytowaną wskutek działania faszystowskiej polityki "czystości rasowej" i Holokaustu.
(25) M. Potts, "Science" 82 (March 1982).
(26) Cyt. za: M. Senander, Eugenics Part of Sanger Legacy, "Star Tribune", 14 października 1933, 19 A.
(27) International Planned Parenthood Federation, A Strategyfor Legał Change (1981).
(28) M. Gray, M. Sanger, A Biography ofthe Champion ofBirth Control, New York 1979, s. 88.
(29) G. Grant, Killer Angel, New York 1995, s. 89-97.